International Summer School
Utrecht, 2026
Opdrachtgever
Chinese University of Hong Kong School of Architecture
Partner
The Missing Link
Agenda
Erfgoed en gebiedsontwikkeling, meerstemmigheid, belevingskaarten
Twintig studenten en young professionals uit Hongkong (Chinese University of Hong Kong) en Nederland (verschillende universiteiten en hogescholen) gingen samen een week lang op onderzoek uit tijdens onze internationale Summer School. Met achtergronden in onder meer architectuur, planologie, geschiedenis, vastgoedkunde en stedenbouw brachten ze niet alleen hun kennis mee, maar ook hun eigen culturele referentiekader. Dat leverde vanaf dag één interessante gesprekken op.
Als casus kozen we Wisselspoor in Utrecht: een voormalig NS-terrein dat wordt herontwikkeld tot een duurzame, autoluwe stadswijk met woningen, werkplekken, ruimte voor ontspanning en een centrale rol voor industrieel erfgoed. Tijdens de week wisselden colleges, excursies en gesprekken met professionals elkaar af. Daarnaast werkten de studenten samen aan een verdiepend onderzoek naar Wisselspoor, waarbij ze het gebied bekeken vanuit verschillende perspectieven: door de ogen van ontwerpers, bewoners, ondernemers en bezoekers. Ze brachten het gebied in kaart door verschillende lenzen:
CONCEIVED – hoe het gebied is bedacht en ontworpen door de gemeente, ontwikkelaars en architecten én
PERCEIVED & LIVED – hoe het nu wordt beleefd en gebruikt door de mensen die er wonen, werken en op bezoek komen
Wie en wat kom je tegen op een verlaten NS terrein met oude loodsen en wat gebeurt er vervolgens als daar een splinternieuwe woonwijk voor young urban professionals wordt gebouwd? Welke verschillende lagen kom je tegen? Hoe beleven verschillende groepen het gebied? En waar liggen de kansen en uitdagingen in zo’n stedelijk transformatie gebied?
Waar in Nederland herbestemming, duurzaamheid en het behoud van bestaande gebouwen steeds vaker centraal staan, ligt in Hongkong vanwege de enorme ruimte- en ontwikkelingsdruk de nadruk veelal op nieuwbouw. Toch worstelen professionals aan beide kanten van de wereld met dezelfde vraag:
hoe bouw je aan de stad van morgen zonder de sporen van gisteren uit te wissen?
“We kijken heel verschillend naar dezelfde omgeving. Ik beschouwde onze onderzoekslocatie in Utrecht als hoogbouw, terwijl mijn groepsgenoten uit Hongkong daar een heel andere maatstaf voor bleken te hebben.”
— Student, Universiteit van Amsterdam
Ook stapten ze de trein in voor een bezoek aan vergelijkbare stedelijke transformatiegebieden, zoals de LocHal en de Spoorzone in Tilburg en de Fenixloodsen op Katendrecht in Rotterdam. Daar gingen ze in gesprek met de ontwerpers en ontwikkelaars die deze gebieden zelf hebben vormgegeven. Zo leerden ze van de ervaringsdeskundigen over de specifieke uitdagingen van deze compleze ontwikkellocaties, maar ook over “hoe je er met creativiteit voor kunt zorgen dat erfgoedperspectieven en urban planning op een waardevolle manier samenkomen.” Gaandeweg veranderde ook hun blik op erfgoed. Een student uit Hongkong omschreef die verschuiving mooi als een ontwikkeling “van een zwart-witbeeld naar een kritischer begrip van hoe het kan worden ingezet.”
“De straten hier hebben me anders laten nadenken over wat een straat eigenlijk is; het is hier veel inclusiever, terwijl we in Hongkong vooral afhankelijk zijn van grote winkelcentra.”
– Student, Hong Kong
In een snikheet UCo presenteerden ze op vrijdag 26 Juni hun bevindingen aan de ‘conceivers of space’. Dit leverde scherpe analyses en verassende inzichten op. Wat volgde was een mooie dialoog over de waarde van een tussentijdse schets van verschuivende dynamiek. Volgens Ruben Visser van nine dots:"It’s a rich set of data. I'm really amazed by the detail. We investigated when we planned the area, but it’s useful to also do it throughout the development.” En ook over het blijven betrekken van verschillende stakeholders in een langdurig transformatieproces zegt David Langerak, gemeente Utrecht:“We tend to think in place making, but we should also think in place keeping – the people’s way.”
Eindproduct
Opdrachtgever
Partner
